تکنواز

taknavaz — Wed, 30 Nov 2011 00:00:24 GMT

دوستان گرامی با سلام .. بلاگفا دچار مشکلات زیادی شده .. نمیدونم واقعآ چه کار کنم . قالب وبلاگم به هم ریخته ... دومین های www.taknavaz .ir و www.mahdirahimi.com قالب جدیدی که خریدم رو نشون نمیدن ..
فقط taknavaz.blogfa.com از تم جدید پشتیبانی میکنه .. امید وارم زود تر این مشکلات برطرف بشه .
یا حق

قصه کوک سه تار

taknavaz — Wed, 27 Jul 2011 00:00:00 GMT

یا حق

( این پست به صورت آزمایشی نگارش شده است ، به زودی ویرایش و تصحیح آن انجام

می شود)

دغدغه ای که همیشه گریبان گیر هنرجویان تازه کار و گاهآ پیشرفته موسیقی سنتی در

زمینه ساز است ..مسئله کوک است ..

معمولآ تازه کار ها با مترونوم هایی که دارای تیونر هستنند و سعی میکنند که ساز را

کوک کنند مثلآ از سیستم انتقال استفاده کرده برای دو سل دو A E AA کوک میکنند ،

اما وقتی سر کلاس استاد سازشان را کوک می کند ، می بینند که ساز خیلی خوش

صداست اما تیونری هم در کار نبود .. وقتی هم با تیونر چک می کنند می بینند که نه

اصلآ با آنچه آنها بلدند همخوانی ندارد .. مثلآ سل دیزی است که 5 درجه زیر است و

چراغ تیونر هم قرمز است .. اما ساز خوش صداست .. بعدآ که مجددآ کوک خالی شد

.. سعی میکنند با تیونر کوکی مثل آن کوکی که استاد کرده بود ایجاد کند اما آخر نمی

شود اینجاست که یه عده نا امید می شوند و خیال میکنند اینکاره نمی شوند و فقط

سعی می کنند ساز زدن یاد بگیرند اما هرجا بحث کوک بشود ..حرفی برای گفتن ندارند

.. ببینین دوستان کوک کردن ساز نیازمند آموزش است که ابعاد گسترده ای دارد ..

هیچ کس از روزی که متولد شده گوش قوی نداشته ( به جز خواص )اما هر کس که

خواسته توانسته .. من در این پست سعی کردم چکیده ای از تمام موارد را بنویسم تا

ذهنیتی جدید به شما ارائه کنم ، بلکه راحت تر بتوانید سازتان را کوک کنید . .

ببینین دوستان .. بیایم یه جور دیگه مسئله رو بررسی کنیم ..

همانطور که میدانیم صوت حاصل به ارتعاش درامدن جسمی مرتعش است که مثلآ در

هوا به نوسان درآید .. و دارای مشخصه های متعددی است ( مبانی های نظری موسیقی

کاملآ توضیح داده اند)

زیر و بمی یا ارتفاع .. شدت .. رنگ یا طنین .. کشش یا دیرند و... که توضیح هر کدام

در حوصله این مطلب نیست . اما وقتی ما با کوک کردن طرف باشیم باید به خاصیت

ارتفاع اصوات توجه کنیم که همان زیر و بمی است . . مثلآ اگر به یک سیم تار زخمه

بزنیم .. سیم شروع به حرکت های سریع رفت و برگشتی می کند .. به هر بار رفت و

برگشت این سیم میگوییم 1 هرتز که با حروف Hzنشان می دهیم .. حالا اگر مثلآ

آن سیم در هر ثانیه 440 بار به ارتعاش در بیاید میگوییم فرکانس آن 440 Hz است.

بحث دیگر فواصل در موسیقی است . که من مختصرآ به آن اشاره میکنم

همانطور که میدانیم در موسیقی 7 نت اصلی به نام های " دو ر می فا سل لا سی "

داریم ، هر کدام از این اسامی در حقیقت مقدار فرکانسی هستند که این نام را به

خودشان گرفته اند در واقع اینها فقط اسم اند آن دریافتی که مغز ما از این اسمها

دارد فرکانس آنها است مثلآ در موسیقی غرب و در سازی مانند پیانو نت لا "a1"

صدایی معادل 440 هرتز تولید می کند .. و (a) یک اکتاو پایین تر 220 هرتز یا

(a2) یک اکتاو بالاتر 880 هرتز تولید صدا خواهد داشت.. بقیه نت ها هم هر

کدام فرکانسی ثبت شده و مخصوص خود را دارند که اکتاو های بالاتر یا پایین تر

آنها به ترتیب مشخص می شود . نکته دیگر اسامی نتها در زبان انگلیسی است

دو ر می فا سل لا سی به ترتیب می شود B A G F E D C

حال در مورد فواصل مثلآ ما میگوییم فاصله بین نت دو تا ر 1 پرده است . و این چیزی

است که همه مبتدیان میدانند .. اما دیگر نمیدانند که فاصله نت سی تا دو و فاصله

می تا فا نیم پرده است ( به صورت طبیعی ) در پیانو بین این نت ها کلاویه مشکی وجود

ندارد همینطور در تار و سه تار بین این نتها نیم پرده ای وجود ندارد .. اما نتهای دیگر

بینشان یک پرده فاصله است مثلا سل تا لا .. و میان این دو نت میتوان نتی قرار داد

که با دو نت قبل فاصله نیم پرده ایجاد کند مثل سل دیز که همان لا بمل است ( به نتهایی

که همصدا باشند اما اسمشان متفاوت باشد میگوییم آنهارمونیک)

این اتفاقات در موسیقی ایرانی گسترده تر است .. چون ما فاصله ربع پرده ای هم داریم

مثلآ اگر فاصله دو تا ر را به فواصل ربع پرده ای تقسیم کنیم به ترتیب می شود :

دو _ دو سُری _ دو دیز یا ر بمل _ ر کُرُن _ ر

با توجه به اینها زمانی که میخواهیم راجع به فاصله حرفی بزنیم باید 2 نت داشته باشیم

مثل دو و سل .. وقتی بخواهیم فاصله این دو نت را بخوانیم باید ابتدا عدد فاصله را

بدست آوریم .. می خوانیم : 1 ر 2 می 3 فا 4 سل 5 لا .. به عدد 5 رسیدیم پس

فاصله ر تا لا یک فاصله پنجم است حالا صفت فاصله را باید بدست آوریم که این

اتفاق نیازمند توضیحات ذیل است

فواصل یا اصطلاحآ "درست " هستند یا " بزرگ " هستند.

1 : فاصله یکم درست = یعنی مثلا دو تا خودش ( که پایه ما است ) 0 پرده

2 : فاصله دوم بزرگ = فاصله ایست 1 پرده ای مثل دو تا ر

3 : فاصله سوم بزرگ = فاصله ایست 2 پرده ای مثل دو تا می

4 : فاصله چهارم درست = فاصله ایست دارای 2 پرده و 1 نیم پرده مثل دو تا فا

5 : فاصله پنجم درست = فاصله ایست دارای 3 پرده و 1 نیم پرده مثل دو تا سل

6 : فاصله ششم بزرگ = فاصله ایست دارای 4 پرده و 1 نیم پرده مثل دو تا لا

7 : فاصله هفتم بزرگ = فاصله ایست دارای 5 پرده و 1 نیم پرده مثل دو تا سی

8 : فاصله هشتم درست = فاصله ایست دارای 5 پرده و 2 نیم پرده مثل دو تا اکتاو (دو)

حالا حساب می کنیم : ر تا می ( یک پرده ) ، می تا فا ( نیم پرده ) ، فا تا سل ( یک پرده )

سل تا لا ( یک پرده ) .. همانطور که میبینید بین نت ر تا لا مجموعآ سه پرده و یک نیم

پرده متشکل است پس حالا صفت فاصله نیز در آمد : ر تا لا = پنجم درست

( بحث کاسته و افزوده را به خودتان محول میکنم .. در کتاب مبانی نظری موسیقی

نوشته مصطفی کمال پور تراب کاملا توضیح داده شده )

نکته آخر راجع به فواصل این است که فواصل درست اگر همزمان شنیده شوند

(مطبوع)اند و اگر فواصل بزرگ به طور همزمان شنیده شوند ( نا مطبوع ) اند

..اما اگر به طور پیوسته شنیده شوند هر دو مجموعه مطبوع اند .

حالا میتوانیم به کوک بپردازیم : ( ساز مورد بررسی سه تار است)

سه تار دارای چهار سیم است که اسامی آنها به ترتیب از پایین به بالا به شرح ذیل است

سیم 1 : سیم سفید ، سیم 2 : سیم زرد ، سیم 3 : سیم مشتاق یا واخوان ، سیم 4 : سیم بم

(جنس سیم 1 و 3 یکی است)

سیم 1 همیشه دو باید به طور دست باز دو صدا بدهد .. کدام دو ؟

در غرب نت دوی میانی گاهآ ۲۶۲ هرتز یا ۲۵۶ هرتز کوک است و بقیه به نسبت

فواصلی که دارند کوک میشوند .. پس این فواصل هستند که مهم اند و باید رعایت

شوند .. در واقع اگر به طور فرضی دو ۱۰ باشد و ر ۱۲ ...بعد ما دو را ۴۰ کنیم

ر هم باید ۴۲ کوک کنیم

یعنی نسبت های فواصل باید دقیقآ رعایت شوند فرکانس مهم نیست که تغییر کند.

در ساز سه تار انواع مختلفی میتوان دوی سیم اول را تنظیم کرد، که بستگی به ساز ما دارد

معمولآ ۳ نوع سه تار مرسوم است ۱ : سه تار کاسه کوچک ۲ : سه تار کاسه متوسط

۳ : سه تار کاسه بزرگ ..

آنچه که در بازار های بهارستان تهران به فروش میرسد همان سه تار های کاسه

متوسط است .. که بعضآ دارای ایراد های بسیاری هستند .. ما با این فرض که ساز

ایراد های نسبتآ کمی داشته باشد پیش میرویم ...

پس سه نوع سه تار شد . نوع اول ( کاسه کوچک) : دارای صدای زیر و قدیمی است که

اگر سیم روی ساز سفت باشد صدای آن شفافتر و زیبا تر است .. مقدار سفتی سیم روی ساز را

در ابتدا بدین شکل باید پیدا کرد : تیونر دیجیتال را روشن میکنیم و ضربه ای به سیم اول میزنیم

و عقربه تیونر که به نمایش در آمد سیم را آنقدر شل و سفت میکنیم تا چیزی بین حروف ‌

Bb تا # C را نشان دهد (یعنی نت سی بمل تا دو دیز )

این حد مربوط به نت دوی ما است چیزی بین این است که باید سیم اول تنظیم شود تا ساز

خوش صدا کوک شود . حال به فرض ما دقیقآ وقتی عقربه روی C آمد گوشی را رها

میکنیم حالا تیونر را باید خاموش کنیم و بقیه سیم ها را مطابق با صدای سیم اول کوک

کنیم . از اینجا به بعد باید استعداد خودتان در زمینه شنوایی درست به کار بیاندازید ..

مثلآ میخواهیم دو سل دو کوک کنیم ( 1 : دو 2: سل 3: دو 4 : دو )

خوب پرده ششم بالا دسته ساز سه تار باید روی سیم دوم ما دو صدا دهد ( یعنی فرکانسش

با سیم اول یکی باشد) در این حالت سل سیم دوم ما کوک است . .

سیم مشتاق نیز دقیقآ مثل سیم اول باید یک فرکانس داشته باشد ..

سیم چهارم یک اکتاو بم تر از سیم اول باید صدا بدهد یعنی اگر دوی سیم اول 262

هرتز باشد سیم بم باید 131 هرتز صدا بدهد .. حالا چگونه ؟

صدای سیم بم را به طور تقریبی پیدا کنید حالا نهمین پرده را روی سیم بم بگیرید و مضراب

بزنید ، باید صدای سل بدهد و دقیقا با سیم دوم همصدا باشد در این حالت ساز ما کوک است

حالا حالت دوم برای ساز های کاسه متوسط ( آنچه مرسوم است )

این ساز ها صدایی نه بم نه زیر دارند که امروزه اکثرآ از همین ساز استفاده میکنند ..

( البته در میان این کاسه متوسط ها گاهآ ممکن است سازی پیدا شود که در منطقه بم

خیلی خوب بخواند و بر عکس .. )

سیم اول باید بین نت A تا Bb تنظیم شود و مراحل بالا برای آن انجام شود

حالت سوم نیز برای کاسه بزرگ ها بدین صورت است : G# تا A#

این نوع ساز ها زیاد ممکن است مرسوم نباشد و به راحتی نمیتوان تهیه کرد اما

سازهایی هستند بسیار خوش صدا و در منطقه بم به خصوص با کوکی مثل دو فا دو

عالی می خواند .. در صورتی که بخواهیم دو فا دو کوک کنیم بهتر است سیم سفید

بین A تا A# کوک باشد .. که سیم فا یا سیم دوم .. خیلی شل نشود..

******
چند نکته مهم : تمام این موارد احتمالی است و نباید به عنوان یک اصل واحد به حساب آید

اما حد و حدود به صورت تقریبی همین است ..

اصلآ از تیونر برای کوک کردن سیم های 2 و 3 و4 استفاده نکنید

حتی اگر احساس کردید نمیتوانید با تنها سیم 1 آنها را کوک کنید نیز از تیونر استفاده نکنید

همان سیم اول را هم نباید با تیونر کوک کرد اما چون چاره دیگری برای مبتدیان نیست

مجبورم توصیه کنم .

پرده های ساز را متناسب با کوک به دقت تنظیم کنید .. اگر پرده تنظیم نباشد در کوک کردن

به مشکل بر می خورید .. برای تنظیم پرده به استادتان مراجعه کنید .. حد اقل از صحیح بودن

پرده دوم و ششم و نهم اطمینان حاصل کنید ( همان فواصل چهارم درست و پنجم درست )

******

کوک های مختلف دستگاه ها :

این هم یه قصه دیگه است برای خودش اما خوب حالا که گفتیم اینم باید بگیم

ببینین هر دستگاهی یا آوازی با یک نوع کوک صرفآ اجرا نمیشوند ..

مثلآ ما راست پنجگاه رو با کوک دو فا دو اجرا میکنیم که اصطلاحآ میگوییم راست پنجگاه

فا .. یا اگر کوکمان دو سل دو باشد .. میگوییم راست پنجگاه دو .. یا اگر دو سل ر باشد

میگوییم راست پنج گاه ر کوک ..

این که ما مثلآ بگوییم دو سل دو کوک ماهور است .. این جمله غلطه ..

هیچ کوکی متعلق به دستگاه خاصی نیست .. بلکه ما از امکانات آن کوک برای نواختن

مقام استفاده میکنیم . با همان دو سل دو میتوان تمام ردیف را اجرا کرد ( تمام دستگاه ها

و آواز ها )

آنچه که معمولآ بین کوک ها مورد استفاده قرارمیگیرد بدین قرار است :

دو سل دو ، دو سل ر ، دو سل لا ر ، دو فا دو ، دو سل دو فا ، دو سل لا کرن فا

دو فا لا کرن دو و ...

معمولآ نت سیم اول با سیم دوم چهارم درست پایین رونده یا پنجم درست پایین رونده فاصله

دارد که همان فواصل درست یا ملایم اند

در پست های قبلی این وبلاگ تمامی کوک های معرفی شده توسط استاد احمد عبادی را میتوانید

مشاهده کنید ..

استثناء ها و احتمال ها :

دوستان هیچ سازی کامل نیست .. کامل ترین ساز به تعبیر استادم طبیعت است

هر سازی بلا خره در یک قسمتی یک ایرادی دارد .. درست مثل انسان که دارای نقطه

ضعف و قدرت است .. به همین دلیل اساتید یا نوازندگان حرفه ای یکی دو تا ساز ندارند ..

مهد موسیقی ملی ما هم دامنه ای وسیع دارد .. مثلآ یک سه تار در دستگاه چهارگاه و ماهور

خوب میخواند اما وقتی مقام های دیگر مثلآ ابوعطا یا شور یا نوا که با آن اجرا میشود لطافت

صدای قبل را ندارد .. یا مثلآ حتی یک ساز امروز در دستگاه راست پنجگاه خوب میخواند

اما شش ماه دیگه اینگونه نباشد .. در اینجا بحث ما صرفآ کوک نیست بلکه تعدیل است

یعنی ساز در تمام شرایط بالا چهار سیمش کوک دقیق است اما نتیجه ها فرق دارد ...

ممکن است با این قضیه برخورد کرده باشید که چرا دستان های ( همان پرده ها ) ساز

بعضی از اساتید کج اند .. ( خود من فکر میکردم که لابد بی سلیقه اند )

اما بعدآ متوجه شدم که نه بی سلیقه نیستند .. گوششان بسیار دقیق است ..

ببینید فرض میگیریم میخواهیم سه گاه می کرن بزنیم با همان کوک دو سل دو

می کرن ما نت شاهد سه گاهمان است .. نتی است بسیار مهم و خوش صدا بودنش ضروری

اما از طرفی وقتی میخواهیم مخالف سه گاه بزنیم پرده سی بمل به سی کرن تغییر پیدا میکند

و دستان سی کرن بالا دسته روی سیم دوم همان می کرن روی سیم 1 است اما گوش شما

به شما اعلام میکنه که اگر سی کرن کمی بم تر باشد ( خیلی کم البته ) مخالف قشنگتر میشود

ان است که دستان را در منطقه بم کمی به سمت بالای ساز فشار میدهم .. که سی کرنمان کمی بم

شود.

اما همین تغییر ممکن است در افشاری صحیح نباشد بعد ما مجبوریم دستان را به شکل اول در

بیاوریم .. این کار همان تعدیل است ..

یا مثلآ شما با ساز معتبری مثل مثلآ سه تار استاد محمد رضا لطفی سه گاه میزنید میبینید

که چقدر خوش صداست .. بعد با سه تار استاد حسین علیزاده هم سه گاهی مشابه همان قبلی

مینوازید و باز میبینید که این هم خیلی زیباست . اما اگر خود این اساتید با هم بخواهند ساز

بزنند نمیتوانند ... به این دلیل که هر سازی در خودش تعدیل شده است ...

پس باید پرده هایی که تعدیل شده اند را با همدیگر همصدا کنند تا هماهنگ شده و همنوازی کنند

اما دیگر صدای سازشان به زیبایی قبل نخواهد بود ..

نکات آخر :

سعی کنید روی شنوایی خود تمرین کنید .. هر چه بیشتر گوش کنید تا هر چه بهتر ارائه کنید

موسیقی هنر شنیدن است .. باید خوب و به دقت گوش کنید مثل نقاشی که میخواهد رنگی را

با دیگری مخلوط کند یا رنگی را از دیگری تمیز دهد ... به همان مقدار تمرکز نیاز دارید ..

باید بتوانید در موسیقی مثل آشپزی حرفه ای چشم بسته با چشیدن غذا را تشخیص دهید ..

وقتی که مضراب میزنید چشمتان را ببندید و به همان تک مضراب گوش فرا دهید .. مغزتان را

روحتان را به آن صدا بسپارید .. دوباره تکرار کنید .. مقدار زیرو بمی را سعی کنید خودتان

پیدا کنید .. و وقتی سیم دیگری میخواهید کوک کنید و با سیم اول مقایسه کنید .. به دقت به هر

دو گوش کنید .. با صبر و حوصله .. این اتفاقی نیست که با یکی دو روز تمرین به دست آید

این یک فرایند است که باید تکمیل شود. یادتان نرود که شمایید که باید اول از شنیدن سازتان

لذت ببرید .. بعد دیگران !

هو حق

بداهه نوازی استاد حسین علیزاده و داریوش زرگری

taknavaz — Thu, 01 Apr 2010 21:45:00 GMT

با سلام .

عید باستانی و جهانی نوروز مبارک

امروز بعد از ماه ها غیبت دوباره آمدم تا باز هم مطلبی بنویسم.

چندی پیش از طرف یکی از دوستان که از اهالی هنر موسیقی هستند برنامه ای

به دستم رسید که بسیار زیبا بود و مرا جذب کرد تا برای شما آپلود کنم .

این برنامه بداهه نوازی استادان علیزاده و زرگری است که در فرهنگخانه مازندران اجرا شده.

این برنامه در دستگاه نوا با سه تار استاد علیزاده و تمبک استاد زرگری انجام گرفته است .

مایلم نظر شخصی ام درباره ارتباط دستگاه ها و اساتید را هم بنویسم.

زمانی که مثلآ میخواهم دستگاه راست پنجگاه را گوش کنم .. ترجیح میدهم نوازنده آن استاد

محمد رضا لطفی باشد.. یا اگر دستگاه چهار گاه است تاراستاد داریوش طلایی را بشنوم ..

یا اگر قرار باشد همایون یا افشاری گوش کنم اجراهای استاد بیگچه خانی باشد و ...

اما اگر بخواهم دستگاه نوا گوش کنم .. تنها اجراهای استاد علیزاده است که بیشتر از سایرین

به دلم مینشیند .

کاست های بی تو به سر نمی شود .. نی نوا .. جشن هنر شیراز همراه با پریسا واعظی

و ... گوشه ای از شاهکار های این هنرمند کشورمان است که در دستگاه نوا اجرا شده است.

این برنامه هم که امروز برایتان میگذارم یکی دیگر از آن شاهکارهای استاد حسین محمدعلیزاده

است.

(لینکهای دانلود در تمامی پستهای این وبلاگ لینک مستقیم و دائمی هستند)

(آدرس http://www.taknavaz.ir تا چند روز دیگر دوباره فعال خواهد شد.)

Tracks	Links
Track 1	1.80 MB
Track 2	5.42 MB
Track 3	33 MB.4
Track 4	1.85 MB
Track 5	4.32 MB
Track 6	3.98 MB

و در آخر امیدوارم سالی سرشار از پیشرفت وموفقیت در پیش رو داشته باشید یا

به قول حافظ :

سال و فال و مال و حال و اصل و نسل و تخت و بخت

بادت اندر شهریاری برقرار و بردوام

سال خرم فال نیکو مال وافر حال خوش

اصل ثابت نسل باقی تخت عالی بخت رام

کوکهای سه تار ( بخش دوم )

taknavaz — Mon, 16 Nov 2009 23:02:00 GMT

سلام به همه عزیزان ..

بخش دوم کوکهای سه تار به شرح زیر است .. بخش آواز ها :

کوک های سه تار بخش اول

taknavaz — Fri, 25 Sep 2009 19:40:00 GMT

با سلام خدمت همه عزیزان .

چند ماهی بود که به وبلاگم سر نزده بودم . امشب به طور اتفاقی

آنلاین شدم تا پستی راجع به کوکهای مختلف سه تار بنویسم .

به طور خلاصه یکراست میروم سر اصل مطلب . جدول زیر کاملآ

شفاف است . من در دو بخش کوک های سه تار را برایتان میگذارم ..

بخش اول : دستگاه ها :

در سوگ مشکاتیان

taknavaz — Wed, 23 Sep 2009 02:15:00 GMT

پرويز مشكاتيان هم رفت

تشييع جنازه ستون سنتور موسيقي سنتيمان فردا مورخ پنجشنبه ۲/۷/۱۳۸۸ ساعت ۱۰ صبح

در تالار وحدت برگزار ميگردد.

کنسرت دشتی استاد علیرضا افتخاری__

taknavaz — Sat, 21 Mar 2009 19:30:00 GMT

سلام .

امـــــروز اول فروردیـــــن هـــزار و سیــــصد و هشتاد و هشت هجری شمسی است.

امروز .. این کرهء خاکی .. این زمینی که طی این همه سال گردش به دور خــــود و

خورشید،هنوز با همان حیات همیشگی در میان این همه کهکشان بی جان در حرکـــت

است، بار دیگر مثل هر سال گردشی دیگر را آغاز کرده است و رنگ و عطر بهــــار

را به پیش کشی ما آورده است و عید نوروز را با سرور و شادمانی به ما تقدیم کرد.

عـــــــــــــــــــــید هـــــــــــــــــــــمه شــــــما عــــــــــــــــــــزیزان مــــــــــــــــــــــبارک .

امید وارم کــه سـالی سرشار از خیر و برکت در پیش روی داشته باشید و سرزنده و

سرحال و پر انرژی تا انتهای سال پیش بروید و پله های ترقی را همواره طی کنیــد .

¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯ــ¯

امروز تصمیم گرفتم .. کنسرتی قدیمی از استاد علیرضا افتخاری را برایتان آپلود کنم

توضیحات راجع به این برنامه را در آینده خواهم نوشت .. این برنامه در"آواز دشتی"

اجرا شده است .

_نامه ها ( خسرو شکیبایی )- بخش دوم_

taknavaz — Tue, 17 Mar 2009 19:54:00 GMT

هفته گذشته قسمت اول "نامه ها " را برایتان نوشتم و لینک های دانلود را نیز قرار

دادم . امشب نیز بخش دوم این برنامه را نوشتم و لینکها را نیز آماده کرده ام .

این برنامه آخرین پست من در سال ۱۳۸۷ است . امیدوارم لذت ببرید .

( البته کیست که از صدای خسرو خوشش نیاید . )

"برای خواندن شعر و دانلود روی ادامه مطلب کلیک کنید."

_نامه ها ( خسرو شکیبایی )- بخش اول_

taknavaz — Wed, 11 Mar 2009 16:16:00 GMT

                                 با سلام خدمت همه دوستان عزیز



امروز هنگامی که داشتم به صدای خسرو شکیبایی گوش میدادم ، ناگهان به ذهنم رسید

که آن را برای شما هم آپلود کرده و متن آن را هم بنویسم ، تا شما نیز از صدای آن مرحوم

لذت ببرید . خسرو شکیبایی یکی از بزرگترین و ماندگارترین و مردمی ترین بازیگران است

نمی گویم "بود" چون هیچ وقت در زمان گذشته تمام نمیشود.. او هم اکنون نیز زنده است.

یادش بخیر تابستان امسال هنگامی که به تالار وحدت رقتیم آنقدر جمعیت زیاد بود که

خیابان های اطراف را بسته بودند . هنگامی هم که به بهشت زهرا رفتیم جمعیت ۳ برابر یا

حتی بیشتر شده بود .. قشنگ یادمه که یک خانواده اصفهانی که سوار بر پیکان بودند از من

آدرس قطعه هنرمندان را می گرفتند .. میگفتند همین الان به تهران آمدیم برای خاک سپاری

استاد . خسرو شکیبایی با روح بزرگش ، با هنر عظیمش و با عزم راسخش در بازیگری و

سایر هنر ها .. دل همه مردم را طی سالیانی دراز به دست آورده و همچنان به دست می آورد.

***

شاید بگویید انتظار ندارید چیزی به جز موسیقی سنتی در این بلاگ ببینید ، اما باید بگویم که

نمی توانم خودم را محدود کنم ، محدودیت همیشه خسته کننده است و این تنوع است که رنگین

می ماند. این برنامه که برایتان آپلود کرده ام و تکست آن را می نویسم . نوشته هایی از استاد

سید علی صالحی است



که استاد خسرو شکیبایی دکلمه کرده اند. من کیفیت این اثر را برای

آپلود معمولی یا تقریبآ در حد عالی گذاشته ام .. ممکن است کمی طول بکشد اما ارزشش را

دارد .و چرا که اگر کیفیت پایین باشد ، هیچ لذتی ندارد . . چون همش صدای خش خش می آید .

در ضمن این برنامه موسیقی و دکلمه است و موسیقی آن از آهنگ های ونجلیز است.



***

شعر :

سلام . حال همه ما خوب است . ملالی نیست جز گمشدن گاه به گاه خیالی دور ، که مردم به

آن شادمانی بی سبب میگویند . با این همه عمری اگر باقی بود ، طوری از کنار زندگی

میگذرم ، که نه زانوی آهوی بی جفت بلرزد و نه این دل نا ماندگار بی درمان . تا یادم نرفته

است بنویسم ، حوالی خواب های ما سال پر بارانی بود ، میدانم همیشه حیاط آنجا پر از

هوای تازه باز نیامدن است ، اما تو لا اقل ، حتی هر وهله ، گاهي ، هر از گاهي ببين انعكاس

تبسم رويا ، شبيه شمايل شقايق نيست ؟! راستي خبرت بدهم ؛ خواب ديده ام خانه اي خريده ام

بي پرده ، بي پنجره ، بي در ، بي ديوار . . . هي بخند ! بي پرده بگويمت ، فردا را به فال نيك

خواهم گرفت . دارد همين لحضه يك فوج كبوتر سپيد ، از فراز كوچه ما مي گذرد باد بوي

نامه هاي كسان من مي دهد . يادت مي آيد رفته بودي خبر از آرامش آسمان بياوري ؟

نه ری را جان . نه .نامه ام بايد كوتاه باشد ، ساده باشد ، بي حرفي از ابهام و آينه .از نو

برايت مي نويسم ، حال همه ما خوب است ، اما تو باور مکن .

    ***

بیا برویم رو به روی باد شمال ، آن سوی پرچین گریه ها سر پناهی خیس از مژه های ماه

را بلدم که بیراههء دریا نیست .. دیگر از این همه سلام ضبط شده بر آداب لاجرم خسته ام

بیا برویم .

آن سوی هر چه حرف و حدیث امروز است ، همیشه سکوتی برای آرامش و فراموشی ما

باقیست . میتوانیم بدون تکلم خاطره ای حتی ، کامل شویم ! میتوانیم دمی در برابر جهان ،

به یک واژه ساده قناعت کنیم .

من حدس میزنم از آواز آن همه سال و ماه ، هنوز بیت ساده ای از غربت گریه را به یاد آورم.

من خودم هستم !! بیخود این آینه را رو به روی خاطره مگیر ، هیچ اتفاق خاصی رخ نداده است،

تنها شبی هفت ساله خوابیدم ... و بامدادان ، هزار ساله بر خواستم .

***

دارم هی پا به پای نرفتن صبوری میکنم .. صبوری میکنم تا تمام کلمات عاقل شوند .. صبوری

میکنم تا ترنم نام تو در ترانه کامل تر شود .. صبوری میکنم تا طلوع تبسم ..، تا سهم سایه ..،

تا سراغ همسایه . صبوری میکنم تا مدار ..، مدارا ..، مرگ . تا مرگ .. خسته از دق الباب

نوبتم ... آهسته زیر لب چیزی .. حرفی .. سخنی بگوید . مثلآ وقت بسیار است و دوباره باز

خواهم گشت .

مرا نمیشناسد مرگ .. یا کودک است هنوز .. و یا شاعران ساکت اند . حالا برو ای مرگ ،

برادر .. ای بیم ساده آشنا .. تا تو دوباره باز آیی .. من هم دوباره عاشق خواهم شد .

***

پرس و جو مکن ، حالم خوب است . همین دم دمای صبح ، ستاره ای به دیدن دریا آمده بود ..

میگفت : ملائکی مغموم ، ماه را به خواب دیده اند که سراغ از مسافری گمشده میگرفت ...

باران می آید .. و ما تا فرصتی.. تا فرصت سلامی دیگر خانه نشین میشویم .

کاش نامه را به خط گریه مینوشتم ری را ! .. چرا باید از پس پیراهنی سپید .. هی بیصدا و

بی سایه بمیریم .. هی همین دل بیقرار من ری را .. کاش این همه آدمی تنها با نوازش باران

و تشنگی نسبتی میداشتند . ری را..ری را .. تنها تکرار نام توست که میگویدم .. دیدگانت

خواهران بارانند .

***

سر انجام باورت میکنند . باید این کوچه نشینان ساده بدانند که جرم باد ، ربودن بافه های

رویا نبوده است . گریه نکن ری را .. راهمان دور و دلمان کنار همین گریستن است .

دوباره اردیبهشت به دیدنت می آید.

***

خبر تازه ای ندارم .. فقط چند صبایی پیشتر .. دو سه سایه که از کوچه پایین میگذشتند

روسری های رنگین بسیاری با خود آورده بودند ، ساز و دهل میزدند .. اما کسی مرا

نمیشناخت . " راهمان دور و دلمان کنار همین گریستن است ." خدا را چه دیده ای ریرا ؟

شاید آنقدر باران بنفشه بارید که قلیلی شاعر از پی گل نی .. آمدند .. رفتند .. دنبال چراغ

و آینه ، شمعدانی ، عسل ، حلقه نقره و قرآن کریم ...

حیرت آور است ری را .. حالا هر که از رو به رو بیاید ، بی تعارف صدایش میکنیم بفرما..

امروز مسافر ما هم به خانه بر میگردد.

***

قبول نیست ریرا .. بیا قدمهامان را تا یادگاری درخت شماره کنیم . هر که پیشتر از باران

به رویای چشمه رسید .. پریچهء بی جفت آبها را ببوسد . برود تا پشت بال پروانه .. هی

خواب خدا و سینه ریزو ستاره ببیند .

قبول نیست ری را بیا بی خبر به خواب هفت سالگی برگردیم .. غصه هامان گوشه گنجه

بی کلید ، مشق هامان نوشته .. تقویم تمام مدارس در باد .. و عید یعنی همیشه همین فردا.

نه دور شو نه امروز . تنها باریکه راهیست که میرود .. میرود تا بوسه ، تا نقل و پولکی،

تا سهم گریه از بغض آه .. ها ری را .

حالا جامه هایت را تا به هفت آب تمام خواهم شست . صبح الا طلوع راه خواهیم افتاد .

میرویم .. اما نه دور تر از نرگس و رویای بی گذر . باد اگر آمد .. شناسنامه هامان

برای او ..باران اگر آمد ، چشم هامان برای او . تنها دعا کن کسی لای کتاب کهنه را

نگشاید . من از حدیث دیو و دوری از تو میترسم ری را.

***

درست است که من همیشه از نگاه نا درست و طعنه تاریک ترسیده ام . درست است

که زیر بوته باد ، سر یر خشت خالی نهاده ام . درست است که طاقت تشنگی در من نیست

اما با این همه گمان مبر که در برودت این باد ها خواهم برید .

از جنوب که آمدم ، لهجه ام شبیه سوال و ستاره بود .. من شمال و جنوب جهان را

نمیدانستم ، هر کو که پیاله آبی میدادند ، گمان ساده میبردم که از اولیای باران است.

سرآغاز تمام پهنه ها فقط میدان توپخانه و کوچه های سرچشمه بود . اصلآ میترسیدم

از کسی بپرسم این همه پنجره برای چیست ! یا این همه آدمی چرا به سلام آدمی پاسخ

نمیدهند .

از جنوب که آمدم ، حادثه هم بوی نماز و نوزاد سه روزه میداد .. و آسان ترین اسامی

آدمیان .. واژگانی شبیه باران و بوسه بود . زیر آن همه باران بی واهمه .. هیج کبوتری

خیس و خسته به خانه باز نمی آمد . روسپیان خواهران پشیمان آب و آینه بودند .

اما با این همه کسی از من خیس .. از من خسته نپرسید که از نگاه نادرست و طعنه تاریک

میترسم یا نه ! که از هجوم نا بهنگام لکنت و گریه میترسم یا نه ! که اصلآ  هی ساده

اهل کجایی ! اهل کجایی که خیره به آسمان حتی پیش پای خودت را نمی پایی !

باز میرفتم .. میرفتم میدان توپخانه را دور میزدم .. و باز می آمدم همانجا که زنی فال حافظ

و عشوه ارزان میفروخت . دل و دست بیدی در باد ... دل و دست بیدی کنار فواره ها

میلرزید .. و من خودم بودم .. شناسنامه ای کهنه و پیراهنی پر از بوی پونه و پروانه های

بنفش..

حالا هنوز گاه به گاه سراغ گنجه که میروم میدانم تمام آن پروانه ها مرده اند . حالا پیراهن

چرک آن سالها را به در می آورم ، میگذارم رو به روی سهمی از سکوت آن سالها و میگریم

..میگریم چندان بلند بلند .. که باران بیاید .. و بدانم که همسایه ام باز مهمان و موسیقی دارد .

حالا دیگر از ندانستن شمال و جنوب جهان بغضم نمیگیرد . حالا دیگر از هر نگاه نادرست و

طعنه تاریک نمیترسم ..حالا دیگر از هجوم نا به هنگام لکنت و گریه نمیترسم . حالا دیگر برای

واژگان خفته در خمیازه کتاب غصه بسیار نمیخورم . حالا به هر زنجیری که می نگرم ، بوی

نسیم و ستاره می آید . حالا به هر قفلی که می نگرم ، کلام کلید و اشاره می بارد .

هی......! شاعر که میشوی ، " خیال تو یعنی حکومت دوست " .. باور کنید .

من ساده .. ساده به این ستاره رسیده ام . من از شکستن طلسم و تمرین ترانه به سادگی

های حیرت دوباره رسیده ام . درست است . من هم دعاتان میکنم تا دیگر از هر نگاه نادرست

نترسید. از هر طعنه تاریک نترسید . از پسین و پرده خوانی غروب .. یا از هجوم نا به

هنگام لکنت و گریه نترسید ... دوستتان دارم ...ای سادگان صبور .. سادگان صبور.

***

به گمانم باید برای آرامش مادرم دعای گریه و گیسو بران باران را به یاد آورم . دلم

میخواست بهتر از اینکه هست سخن میگفتم . وقتی که دور از همگان بخواهی خواب

عزیزت را برای آینه تعبیر کنی . معلوم است که سکوت علامت آرامش نیست . آسوده

باش .. حالم خوب است .. فقط در حیرتم که از چه هوای رفتن به جایی دور هی دل

بی قرارم را پی آن پرنده میخواند . به خدا من کاری نکرده ام . فقط لای نامه هایی به

ری را گلبرگ تازه ای کنار می بوسمت جا نهاده و بسیار گریسته ام ۰ چرا از این که

به رویای آن پرنده خاموش ، خبر از باغات آینه آورده ام سرزنشم میکنید ؟ خوب به

فرض که در خواب این چراغ هم گریه ام گرفت . باید بروید تمام این دامنه را تا نمیدانم

آن کجا پر از سایه سار حرف و حدیث کنید ؟ یعنی که من فرق میان دعای گریه و گیسو

بران باران را نمیفهمم ؟! خسته ام خسته ری را .

Tracks

download Links

قسمت اول

2.18 MB

قسمت دوم

1.22 MB

قسمت سوم

1.55 MB

قسمت چهارم

1.27 MB

قسمت پنجم

1.35 MB

قسمت ششم

2.10 MB

قسمت هفتم

2.73 MB

قسمت هشتم

1.29 MB

ادامه را در هفته بعدی پست خواهم کرد . این برنامه را باید چندین بار گوش داده و بخوانید

تا بتوانید درک کنید . امیدوارم لذت برده باشید . یا حق.

یاد آوری‌‌ : ( برای شادی روح مرحوم خسرو شکیبایی یک فاتحه بخوانید. )

(هرگونه کپی برداری از این پست بدون هماهنگی و درج "لینک" منبع ممنوع میباشد.)

سید حسام الدین سراج - بزرگداشت مولانا (تالار وزارت کشور)

taknavaz — Mon, 02 Mar 2009 01:00:00 GMT

با سلام خدمت همه دوستان عزیز

جناب سید حسام الدین سراج از خوانندگان مردمی کشورمان در کنسرتی که در آذرماه

سال ۸۶ اجرا داشتند ، تصمیم به ارایه این برنامه به صورت لوح فشرده کرده اند و من

شخصآ از ایشان گرفته ام و هنوز هم به بازار نیامده اما احتمالآ تا چندی دیگر به بازار

می آید و میتوانید برای خرید این اثر زیبا اقدام کنید ..

این برنامه به منظور بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا اجرا شد و به عقیده من

زیباست و ارزشمند ( نظر شخصی من این چنین است که ممکن است دوستان و سایرین

نظری دیگر داشته باشند که باید پس از شنیدن نظر بدهند .. )

در این برنامه من فقط قسمتی از ساز و آواز که در مایهء ( سه گاه ) اجرا شده را برای

شما آپلود کرده ام و بقیه را پس از خرید سی دی در هفته های آینده میتوانید گوش دهید .

صدای گرم ایشان همواره در صدا و سیما شنیده ایم .. من شخصآ از آثارشان لذت میبرم

البته طرفدار پر و پا قرصشان نیستم .. اما لذت میبرم .

اعضای گروه نوازندگان بدین شرح میباشند:

شهرام میر جلالی	تار
کورش بابایی	کمانچه
داوود ورزیده	نی
بهرام خانی	عود
رامین کاکاوند	سه تار ، دیوان
محمود فرهمند	تنبک
مسعود حبیبی	دف

این هم شعر سازو آواز:

ما چو ناییم و نوا در ما ز توست *** ما چو کوهیم و صدا در ما ز توست

ما چو چنگیم و تو زخمه می‌زنی *** زاری از ما نی، تو زاری می‌کنی

آتش عشق است کندر نی فتاد *** جوشش عشق است کندر می فتاد

آتش است این بانگ نای و نیست وای *** هر که این آتش ندارد نیست وای

سر پنهان است اندر زیر و بم *** فاش اگر گویم جهان بر هم زنم

شرح این هجران و این خون جگر*** این زمان بگذار تا وقت دگر

عاقل بودم ترانه گویم کردی *** سر حلقه بزم و باده جویم کردی

سجاده نشین با وقاری بودم *** بازیچهء کودکان کویم کردی

لینک دانلود : ساز و آواز سه گاه

عکسهای از برنامه :

برای دیدن سایر عکسها به این وبسایت مراجعه کنید : dourbin.net

(هرگونه کپی برداری از این پست بدون هماهنگی و درج "لینک" منبع ممنوع میباشد.)

Tracks	download Links
قسمت اول	2.18 MB
قسمت دوم	1.22 MB
قسمت سوم	1.55 MB
قسمت چهارم	1.27 MB
قسمت پنجم	1.35 MB
قسمت ششم	2.10 MB
قسمت هفتم	2.73 MB
قسمت هشتم	1.29 MB